Korma to jedno z najbardziej subtelnych i bogatych w smaku dań kuchni indyjskiej — kremowe, aromatyczne curry, które łączy delikatne mięso lub warzywa z aksamitnym, orzechowo‑mlecznym sosem. W tekście znajdziesz informacje o historycznym pochodzeniu potrawy, charakterystycznych składnikach i przyprawach oraz szczegółowy przepis krok po kroku, dzięki któremu przygotujesz autentyczną kormę w domowej kuchni. Dowiesz się też o wariantach regionalnych, praktycznych poradach i sposobach podania.

Pochodzenie i krótka historia

Korma (czasem zapisywana jako qorma) wywodzi się z kuchni subkontynentu indyjskiego i ma silne związki z kuchnią mughal, rozwiniętą za czasów Imperium Mogołów. Potrawa rozwinęła się jako sposób powolnego duszenia mięs w bogatych, kremowych sosach przygotowywanych z użyciem jogurtu, mielonych orzechy oraz aromatycznych przyprawy. Korma szybko zyskała popularność zarówno na dworach królewskich, jak i w domach, gdzie wersje z większą ilością przypraw lub śmietany dostosowywano do lokalnych gustów.

W wielu regionach Indii i Pakistanu powstały własne interpretacje kormy: od łagodnych, kremowych sosów po bogatsze, bardziej przyprawione warianty. W kuchni Mughalów korma była daniem eleganckim, podawanym na uroczystościach; dziś występuje zarówno w restauracjach, jak i w codziennym menu, często przyrządzana z kurczakiem, baraniną, warzywami czy paneerem.

Charakterystyka potrawy — co wyróżnia kormę

To, co odróżnia korma od wielu innych indyjskich dań, to aksamitna konsystencja sosu i delikatność przypraw. Zamiast ostrego, pikantnego profilu wielu curry, korma cechuje się łagodnym, złożonym aromatem: nuty kardamonu, cynamonu, goździków i szafranu łączą się z orzechową i mleczną podstawą. Typowe cechy:

• Gęsty, kremowy sos — uzyskiwany dzięki jogurtowi, śmietana lub rozdrobnionym orzechom (np. migdały, nerkowce).
• Krótki, lecz uważny proces duszenia — niskie temperatury i dłuższe gotowanie pozwalają składnikom się przegryźć.
• Delikatne przyprawienie — potrawa nie ma na celu dominacji ostrością, lecz harmonię smaków.
• Uniwersalność — sprawdza się z mięsem (kurczak, baranina), rybą, owocami morza oraz w wersji wegetariańskiej.

Składniki potrzebne do przygotowania kormy (porcja na 4 osoby)

Poniżej znajduje się lista podstawowych produktów do klasycznej kormy z kurczaka. Warianty wegetariańskie lub z innym mięsem wymagają minimalnych modyfikacji.

• 800 g udek kurczaka (bez kości) lub piersi — można zastąpić 700–800 g baraniny lub 400 g paneera/warzyw
• 3 łyżki ghee lub oleju roślinnego
• 2 średnie cebule, cienko pokrojone lub starte
• 3 ząbki czosnku, posiekane
• 2 łyżeczki świeżego startego imbiru
• 1 łyżeczka mielonego kminu rzymskiego
• 1 łyżeczka mielonego kolendry
• 4–5 ziaren kardamonu, lekko zmiażdżonych
• 1 laska cynamonu
• 2–3 goździki
• 1/2 łyżeczki kurkumy
• 1/2–1 łyżeczki delikatnego chili w proszku (opcjonalnie)
• 150 g migdałów lub nerkowców, namoczonych przez 15–30 minut i zmiksowanych na pastę
• 200 g gęstego jogurtu naturalnego (najlepiej pełnotłustego), dobrze wymieszanego
• 100 ml śmietanay 30% lub mleka kokosowego (opcjonalnie dla łagodniejszego smaku)
• 2 łyżki posiekanej świeżej kolendry do dekoracji
• Sól do smaku
• Szczypta szafranu (opcjonalnie), namoczona w 2 łyżkach ciepłego mleka
• 1 łyżeczka garam masala (dodawana na końcu)

Przygotowanie krok po kroku

Przygotowanie kormy wymaga kilku etapów: przygotowania bazy (podsmażone cebule i przyprawy), pasty orzechowej, podsmażenia mięsa i powolnego duszenia. Poniżej znajdziesz szczegółowe instrukcje.

Krok 1 — przygotowanie pasty orzechowej

• Namoczone migdały/nerkowce odcedź i umieść w blenderze.
• Dodaj odrobinę wody (2–4 łyżki) i miksuj do uzyskania gładkiej, lekko płynnej pasty. Pasta ta zagęści sos i nada mu kremowej tekstury.

Krok 2 — podsmażenie cebuli i przypraw

• W dużym garnku lub szerokiej patelni rozgrzej ghee na średnim ogniu.
• Dodaj całe przyprawy (ziarenka kardamonu, laskę cynamonu, goździki) i smaż przez 30–60 sekund, aż zaczną wydzielać aromat.
• Dodaj pokrojoną cebulę i smaż na średnio‑niskim ogniu, aż cebula będzie złocista i karmelizowana. Ten etap może zająć 15–25 minut — to ważny element smaku.
• Dodaj czosnek i imbir, smaż 1–2 minuty, aż stracą surowy aromat.

Krok 3 — przyprawy mielone i mięso

• Dodaj mielony kmin, kolendrę, kurkumę i ewentualnie chilli. Smaż przez 1 minutę, mieszając.
• Dodaj mięso (jeśli używasz warzyw — podsmaż je najpierw do częściowego zmięknięcia). Smaż mięso przez 5–8 minut, aż lekko zbrązowieje z zewnątrz.

Krok 4 — łączenie składników i duszenie

• Zmniejsz ogień. Do mięsa dodaj pastę orzechową i dokładnie wymieszaj.
• W oddzielnej misce dokładnie ubij jogurt — najlepiej stopniowo dodawać kilka łyżek gorącego sosu do jogurtu, by go zahartować i zapobiec zważeniu.
• Wlej zahartowany jogurt do garnka, mieszając. Jeśli używasz śmietanay lub mleka kokosowego, dodaj je teraz.
• Dodaj sól oraz namoczony szafran z mlekiem, jeśli używasz.
• Przykryj garnek i duś na bardzo małym ogniu 25–45 minut (w zależności od rodzaju mięsa). Mięso powinno stać się miękkie, a sos gęsty i kremowy. W razie potrzeby dolej trochę wody lub bulionu.

Krok 5 — wykończenie

• Na koniec dodaj łyżeczkę garam masala i delikatnie wymieszaj.
• Skosztuj i ewentualnie dopraw solą lub odrobiną cukru, by zbalansować smaki.
• Posyp świeżą kolendrą i podawaj z gorącym ryżem basmati lub naan.

Warianty i praktyczne porady

Korma jest bardzo elastyczna — oto kilka sposobów na modyfikację przepisu i praktyczne wskazówki:

• Wersja wegetariańska: zamiast mięsa użyj paneera, kalafiora, ziemniaków i zielonego groszku. Skróć czas duszenia, by warzywa nie rozpadły się.
• Korma z baraniną: baranina wymaga dłuższego duszenia. Można użyć kości, by uzyskać bardziej treściwy smak bulionu.
• Delikatność jogurtu: aby jogurt się nie zwarzył, zawsze hartuj go ciepłym sosem lub dodaj do niego łyżkę mąki/katla (garam) — alternatywnie użyj gęstej śmietany.
• Orzechy: nerkowce dają bardziej kremową konsystencję niż migdały; mieszanka obu orzechów jest świetną opcją.
• Szafran: kilka nici szafranu rozpuszczonych w mleku doda luksusowego aromatu i koloru.
• Ghee vs olej: ghee dodaje głębokiego, maślanego aromatu — warto go użyć, jeśli chcesz autentycznego smaku.
• Regulacja ostrości: korma ma być łagodna; dodaj chilli tylko jeśli lubisz pikantniejsze smaki.

Podanie, przechowywanie i podgrzewanie

Korma najlepiej smakuje świeża, ale jest daniem, które świetnie się przechowuje — wiele osób twierdzi, że smaki rozwijają się po nocy. Oto wskazówki:

• Podawaj z ryżem basmati, płaskim chlebem (np. naan, roti) lub z delikatnymi pilawami.
• Przechowywanie: w zamkniętym pojemniku w lodówce do 3–4 dni. Zamrożona korma (bez dodanej śmietany) może być przechowywana do 2–3 miesięcy.
• Podgrzewanie: delikatnie podgrzewaj na małym ogniu, dodając odrobinę wody lub mleka, aby przywrócić kremowość sosu. Unikaj intensywnego gotowania, które może spowodować rozwarstwienie śmietany lub jogurtu.

Wartości odżywcze i ciekawostki

Korma, w zależności od składników, może być dość kaloryczna ze względu na zawartość orzechów, śmietanay i ghee. Jednak orzechy dostarczają zdrowych tłuszczów i białka, a jogurt probiotyków. Orientacyjne informacje dla porcji (z kurczakiem, z użyciem pełnotłustej śmietany): kalorie 600–800 kcal, białko 30–40 g, tłuszcz 35–50 g, węglowodany 10–20 g — wartości zależne od użytych ilości tłuszczu i orzechów.

Ciekawostki:

• Nazwa korma pochodzi od perskiego słowa oznaczającego „dusić” lub „gotować na parze”.
• W niektórych tradycjach królewskich do kormy dodawano skondensowane mleko i składniki luksusowe, takie jak szafran i płatki złota (edible gold), aby podkreślić rangę potrawy.
• Korma jest doskonała do eksperymentów — dodanie odrobiny soku z cytryny lub bengalskiego amchuru (proszek z suszonych owoców mango) potrafi dodać interesującego, lekko kwaskowatego niuansu.

Podsumowanie

Korma to danie łączące prostotę przygotowania z wyrafinowanym smakiem. Dzięki połączeniu kremowej bazy z aromatycznymi przyprawami stanowi doskonały wybór na niedzielny obiad czy specjalne okazje. Przyrządzona według powyższych wskazówek, z zachowaniem ostrożności przy dodawaniu jogurtu i dokładnym karmelizowaniu cebuli, zachwyci gości delikatnością i głębią smaku. Eksperymentuj z rodzajem mięsa, ilością orzechów i dodatkowymi przyprawami, aby stworzyć wersję najlepiej odpowiadającą Twoim gustom.

Jeśli chcesz, mogę przygotować szczegółowy przepis z dokładnymi gramaturami, czasami gotowania dla różnych rodzajów mięsa lub wersję wegetariańską z warzywami i paneerem — napisz, którą opcję preferujesz.